Rüzgar Enerjisi Nasıl Çalışır?

by Brian Collins .

Rüzgar Enerjisi

Rüzgar türbinleri basit bir prensibe göre çalışan aletlerdir. Rüzgardaki enerji iki veya üç pervaneye benzer bıçak sayesinde dönüştürülür. Pervane ana bir şafta bağlıdır. Pervane döndükçe bir jeneratör yardımıyla elektrik üretir.

Peki rüzgar enerjisi ile elektrik üretimi nasıl gerçekleşir? Bu soruya basitçe cevap vermek gerekirse, rüzgar türbinlerinin bir vantilatörün çalışma prensibinin tersine çalıştığını söyleyebiliriz. Vantilatörlerde elektrik enerjisinden rüzgar üretilirken, türbinlerde ise rüzgar ile elektrik üretimi sağlanır. Rüzgar türbinin pervanelerini döndürür, bu da bir şaftın dönmesini sağlamaktadır. Bu sayede şaftın bağlı olduğu jeneratörde elektrik üretimi başlar.

Rüzgar bir nevi güneş enerjisi sayesinde üretilmektedir. Güneşten kaynaklı atmosferdeki eşit olmayan ısı dağılımları, dünyadaki homojen olmayan şekillerden kaynaklı farklılıklar ve dünyanın dönmesi nedeniyle, dünya üzerinde rüzgarlar meydana gelmektedir. Rüzgarların akış düzenleri dünyada hemen hemen her bölgede farklılıklar gösterir. Bunun nedeni yukarıda da söylediğimiz gibi atmosfer ve yer şekilleri kaynaklıdır. Bu parametrelere ek olarak su kütlelerinin farklılıkları, bitki örtüsündeki çeşitlilikler gibi nedenleri de gösterebiliriz. İnsanlar rüzgar akışını veya hareket enerjisini, rüzgardan enerji üretmenin haricinde pek çok neden için daha kullanmaktadır. Bunlar arasında, yelkencilik, uçurtma uçurmak gibi aktiviteler gösterilebilir.

rüzgar enerjisi nedir

Rüzgar Türbinlerinin Çeşitleri

Rüzgar enerjisi nedir sorusuna cevap verdikten sonra, rüzgar türbinlerinin çeşitleri hakkında bilgi vermeye başlayabiliriz. Günümüzde modern rüzgar türbinlerini iki sınıfta incelemek söz konusudur. Bunlardan birisi hemen hemen ülkemizde de çeşitli yerlerde gördüğümüz, dikey eksende konumlanmış ve hareket eden türbinlerdir. Bunlardan bir diğeri ise, bir çırpma aletine benzemektedir. İkinci modelin adı Darrieus modeli olarak geçmektedir ve aynı ada sahip Fransız kaşif tarafından keşfedilmiştir. Dikey eksenli türbinlerde genelde iki veya üç adet pervane bulunmaktadır. Bu üç bıçaklı rüzgar türbinleri rüzgara karşı konumlandırılmışlardır ve pervaneleri de rüzgara doğru yönelmiştir.

Rüzgar türbinleri karada konumlandırılabilecekleri gibi, okyanuslar gibi büyük su kütleleri içerisine de yerleştirilebilirler. Ayrıca göller içerisine koyulmaları da söz konusudur. Günümüzde hemen hemen her ülkede deniz tabanlı rüzgar türbinlerinin kurulumu ve kullanımı faaliyetleri devam etmektedir. Rüzgar enerjisi hakkında bilgi verdiğimiz yazımıza rüzgar türbinlerinin boyutları ile devam ediyoruz.

Rüzgar Türbinlerinin Boyutları

Üretim açısından rüzgar türbinlerini sınıflandırmak gerekirse, onların 100 kilowattan birkaç megawat’a kadar enerji kapasitesi aralığına sahip olduklarını söyleyebiliriz. Büyük rüzgar türbinleri maliyet – performans açısından çok daha etkili türbinlerdir ve gruplar halinde rüzgar çiftlikleri adı verilen bölgelere yerleştirilirler. Bu sayede birbirleri ile bütünleşik bir şekilde elektrik üretimi gerçekleştirirler. Son yıllarda özellikle bu tipte türbinlerde tüm dünya çapında kurulum anlamında artışların olduğunu söylemek mümkün. Özellikle Amerika’da rüzgar enerjisi aktif şekilde son yıllarda tercih edilen enerji türüne dönüşmektedir.

Tek rüzgar türbinleri ise 100 kilowatın altındadırlar ve evler, telekominikasyonu cihazları veya su pompalama sistemleri için kullanılırlar. Küçük türbinler dizel jeneratörlerle, pillerle ve ışıkla elektrik üreten sistemlere bağlantılı şekilde de kullanılmaktadırlar. Bu sistemlere hibrit sistemler adı da verilmektedir ve bunlar genelde uzak ve erişimin kolay olmadığı bölgelerde tercih edilirler.

Doğal yollarla enerji üretimi son yüzyıl içerisinde insanlığın en önemli sorunlarından birisi olmaktadır. Toplu halde şehirlerin ihtiyacını karşılayacak elektriğin doğal yollarla üretilmesinin gelecekte rüzgar ve benzeri enerjilerle mümkün hale gelebileceği düşünülüyor.